زمان شهادت امام حسن عسکري عليه السلام
و اما کيفيت و همچنين زمان دقيق شهادت ايشان طبق روايت معتبر محمد بن حسين و همچنين ابوسهل اسماعيل بن علي نوبختي به اين شرح است:
در هنگام نماز صبح روز هشتم ربيع الاول، امام حسن عسکري عليه السلام فرزند خودشان يعني حجة بن الحسن عج را به حضور طلبيدند.
همينکه امام حسن عليه السلام نگاهش به فرزندش افتاد گريه کرد و فرمود: اي سيد اهل بيت خود، به من آبي بده. که همانا من به سوي پروردگارم مي روم. سپس امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف با جوشانده اي که براي حضرت آماده کرده بودند ايشان را سيراب نمودند. در اين هنگام امام حسن عسکري عليه السلام فرمودند که مرا براي نماز مهيا کنيد. و امام زمان عج نيز پدرشان را وضو دادند. و در همان وقت نماز صبح، يازدهمين خورشيد امامت و ولايت به شهادت رسيدند.(3)
يَفْرَحُونَ لِفَرَحِنَا وَ يَحْزَنُونَ لِحُزْنِنَا وَ يَبْذُلُونَ أَمْوَالَهُمْ وَ أَنْفُسَهُمْ فِينَا أُولَئِكَ مِنَّا وَ إِلَيْنَا. (4)
مولا اميرالمومنين عليه السلام فرمودند: خداوند تبارک و تعالي مخلوقات زمين را مورد توجه و دقت قرار داد، سپس ما (اهل بيت) را اختيار فرمود و براي ما شيعيان را اختيار فرمود. شيعيانمان ما را ياري مي کنند و در فرح و شادي ما اظهار خوشحالي مي کنند و براي حزن ما اظهار حزن و اندوه مي کنند. و آنها اموال و نفس هاي خودشان را براي ما بذل و بخشش مي نمايند. آنها از ما و به سوي ما هستند.
ما شيعيان موظفيم تا در فرح و شادي اهل بيت عليهم السلام اظهار سرور و خوشحالي کنيم، همانطوريکه خودشان به ما امر فرموده اند. و به همين جهت است که شيعيان در اعياد و مواليد اهل بيت عليهم السلام جشن برپا مي کنند و شادي و فرحشان را اظهار مي کنند.
در رابطه با روز آغاز امامت ائمه عليهم السلام نيز بايد ببينيم که آيا روز شادي ايشان بوده است، که ما نيز به پيروي از آنها در آن ايام خوشحال باشيم، يا نه؟ با کمي تتبع در روايات در مي يابيم که نه تنها ايشان ما را امر به شادي و فرح در چنين روزهايي نکرده اند، بلکه با دقت در سيره خودشان نيز متوجه مي شويم که اصلا چنين ايامي را جشن نمي گرفتند. و حتي در سيره هيچکدام از اصحاب و علما و فقهاي شيعه نيز اقامه جشن در روز آغاز امامت ائمه عليهم السلام نمي يابيم. به عنوان مثال در کجا داريم که امام حسين عليه السلام بعد از شهادت امام حسن عليه السلام، به عنوان روز آغاز امامت خودشان جشن گرفته باشند؟ و يا در کجا مي يابيم در روز يازدهم محرم که روز آغاز امامت امام سجاد عليه السلام مي باشد ائمه عليهم السلام اظهار شادي کرده باشند؟ فلذا به يقين مي توان گفت که ما هيچ دليلي نداريم که روز آغاز امامت ائمه عليهم السلام روز شادي ايشان مي باشد.
حتي اگر فرض کنيم که روز آغاز امامت ائمه عليهم السلام روز جشن و شادي مي باشد، باز هم نمي توانيم روز نهم ربيع الاول را به عنوان اولين روز امامت امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف جشن بگيريم، زيرا همانطورکه اثبات شد روز نهم ربيع الاول دومين روز امامت ايشان مي باشد و همان روز هشتم ربيع الاول روز آغاز امامت حجة بن الحسن العسکري مي باشد.
و همچنين اگر قبول کنيم که اولين روز امامت ائمه عليهم السلام روز شادي مي باشد، چگونه است که اين امر را به امام زمان عج اختصاص داده اند و اولين روز امامت بقيه امامان را جشن نمي گيرند؟ به کدام دليل فقط اولين روز امامت امام زمان عج روز شادي است و نه بقيه امامان عليهم السلام؟ اگر واقعا چنين ايامي ايام شادي و فرح است چرا اولين روز امامت امام رضا عليه السلام را به عنوان مثال جشن نمي گيرند؟
نهم ربيع الاول، جشن عيدالزهراء
شيعيان و محبين اهل بيت عليهم السلام روز نهم ربيع را جشن مي گيرند، ولي نه به عنوان "جشن تاج گذاري" بلکه شادي ما در اين روز به دليل به درک واصل شدن قاتل حضرت زهرا سلام الله عليها و غاصب فدک و خلافت اميرالمومنين عليه السلام و منشأ بدعتها و ضلالتها يعني عمر بن خطاب لعنة الله عليه، مي باشد.
در اين رابطه احمد بن اسحاق، که از خواص اصحاب امام علي النقي و امام حسن عسکري عليهما السلام بوده و به خدمت امام مهدي عج نيز رسيده است، نقل مي کند که در چنين روزي خدمت امام حسن عسکري عليه السلام رسيده و ايشان را مسرور و خوشحال ديده است. از ايشان علت شادي و فرح را جويا مي شود و امام حسن عسکري عليه السلام مي فرمايند:
به درستي که خبر داد مرا پدرم، که حذيفة بن يمان در روز نهم ربيع الاول خدمت جدم حضرت رسول صلي الله عليه و اله رسيد. حذيفة گفت: حضرت علي و حسنين عليهم السلام را ديدم که با حضرت رسول غذا ميل مي فرمودند و آن حضرت به روي ايشان تبسم مي نمود و به حسنين عليهما السلام ميفرمود:
بخوريد! گوارا باد از براي شما برکت و سعادت اين روز، به درستي که اين روز روزي است که حق تعالي دشمن خود و دشمن شما را هلاک ميفرمايد و در اين روز دعاي مادرِ شما (5) را مستجاب ميگرداند..... در اين روز فرعونِ اهل بيتِ من و ستم کننده بر ايشان و غصب کننده حق ايشان هلاک ميشود.
در ادامه حضرت رسول صلي الله عليه و اله فرمودند که خداوند به من وحي کرده که:
اي محمد! علي به منزلت تو نمي رسد مگر به آنچه که از بلاها توسط فرعون آن عصر و غصب کننده حق او بر او وارد ميشود. کسي که جرات پيدا ميکند تا گفته هاي مرا تغيير دهد و به من شرک آورد و مردم را از راه رضاي من منع مي کند. و گوساله اي از براي امت تو برپا مي کند که آن ابوبکر است و به من کفر مي ورزد در عرش و عظمت و جلال من، به درستي امر کرده ام ملائکه هفت آسمان خود را که براي شيعيان و محبان دين شما عيد بگرداند روزي که آن ملعون (عمر بن خطاب) کشته ميشود.
از اين ماجرا مي گذرد تا روزي که عمر لعنة الله عليه به درک واصل مي شود. و حذيفة خدمت اميرالمومنين عليه السلام مي رسد. مولا علي عليه السلام به وي ميفرمايند: آيا به ياد داري آن روزي را که آمدي به نزد سيد من رسول خدا، من و دو سبط او حسنين عليهم السلام نزد او بوديم و با او غذا ميخورديم ايشان تو را بر فضيلت اين روز آگاه ساخت؟ پس از يادآوري حذيفة، مولا علي عليه السلام هفتاد و دو نام براي اين روز ذکر مي کنند. که در اين جا برخي از آنها را ذکر مي کنيم:
اين روز روز استراحت مؤمنان است زيرا از شر آن منافق استراحت يافتند، روز زايل شدن كرب و غم، روز غدير دوم، روز تخفيف گناهان شيعيان، روز برهم شكستن بناي كفر و عدوان، روز عيد بزرگ خدا، روز مستجاب شدن دعا، روز كندن جامة سياه، روز ندامت ظالم، روز شكسته شدن شوكت مخالفان، روز نفي هموم، روز عفو از گناه شيعيان، روز عيد اهل بيت، روز مقبول شدن اعمال شيعيان، روز قتل منافق، روز قهر بر دشمن، روز خراب شدن بنيان ضلالت، روز خنك شدن دلهاي مؤمنان، روز رهايي مؤمنان از شر كافران، روز برطرف شدن بدعتها، روز ترك گناهان كبيره، روز ندا کردن به حق و روز عبادت است.(6)
مرحوم سيد بن طاووس بعد از نقل اين روايت مي فرمايند :من اين حديث را از خط محمد بن علي بن محمد بن طيّ نقل مي نمايم و بر اساس تفحّصي که من در کتابها داشته ام ، دسته اي از روايات را موافق با اين روايت يافتم و لذا بر آن اعتماد نمودم و به سزاست که اين روز که در حديث امده است را بزرگ شمرد و در آن اظهار سرور و شادماني نمود .(7)
به همين جهت است که متقدمين و متأخرين از علما و فقهاي شيعه اين روز را روز به درک واصل شدن عمر لعنة الله عليه مي دانستند و در اين روز اظهار سرور و خوشحالي ميکردند. و حتي بعضي از آنها کتاب هاي جداگانه اي در اثبات اين حقيقت نوشته اند. از جمله آنها مي توان به کتاب علامه مجلسي رحمة الله عليه، کتاب صاحب مستدرک (محدث ميرزا شيخ حسين نوري) و همچنين کتاب "فصل الخطاب في تاريخ قتل ابن الخطاب" که در عصر ما نوشته شده است، اشاره کرد.
علامه مجلسي رحمة الله عليه در اين رابطه مي فرمايند: و المشهور بين الشيعة في الأمصار و الأقطار في زماننا هذا هو أنه اليوم التاسع من ربيع الأول، و هو أحد الاعياد. يعني بين شيعيان در تمامي نقاط و نواحي در زمان ما مشهور است که به درک واصل شدن او در روز نهم ربيع الاول مي باشد. و آن روز يکي از اعياد است.
در ادامه ايشان در رابطه با شبهه اي که توسط برخي گفته مي شود که روز مرگ عمر 28 ذي الحجة بوده است ميفرمايند: اعتبار تلك الروايات مع الشهرة بين أكثر الشيعة سلفا وخلفا لا يقصر عما ذكره المؤرخون من المخالفين، ويحتمل أن يكونوا غيروا هذا اليوم ليشتبه الامر على الشيعة فلا يتخذوه يوم عيد وسرور.
يعني اعتبار آن روايات (در اثبات مرگ عمر در روز نهم ربيع) بعلاوه شهرتي که بين اکثر شيعيان سلف و خلف دارند، کمتر از آنچه مورخين مخالف نقل کرده اند (که روز مرگ وي 28 ذي الحجة است) نيست. (به عبارت ديگر اعتبار روايت نهم ربيع با گفته هاي مخالفين رد نمي شود) و احتمال دارد که مخالفين اين روز را تغيير داده اند تا امر براي شيعيان مشتبه شود، و آن روز را روز عيد و سرور نگيرند. (8)
مرحوم صاحب جواهر در مورد فضيلت نهم ربيع الاول مي نويسد :به خبري اسناد داده شده به پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله در فضيلت و شرافت و برکت اين روز دست يافتم (در اينجا اشاره به روايت احمد بن اسحاق دارند)....و اين روز علي الخصوص براي ما و ائمه ما عليهم السلام عيد است. (9)
حرف آخر
با توجه به دلايل و براهين واضح و روشني که ارائه شد روز نهم ربيع الاول روز اظهار جشن و سرور و تبري از دشمنان اهل بيت عليهم السلام مي باشد. البته اين نکته را نيز متذکر مي شويم که ياد و ذکر نام امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف در هر زماني نيکوست، و شرعاً حرام نيست که افرادي بخواهند در اين روز به بهانه ايام آغاز امامت حضرت مهدي عج از ايشان ياد کنند. ولي همواره بايد به خاطر داشت که اين روز، روز اظهار تبري و برائت از دشمنان اهل بيت عليهم السلام مي باشد، و اين همان سيره و سنت ائمه اطهار عليهم السلام بوده است. فلذا تضعيف و بلکه دوري از سيره ايشان به نحوي که هيچ سخني از تبري در اين روز به ميان آورده نشود، و بزرگ کردن و گراميداشتن جشني که هيچ توصيه اي به آن نشده است، يقينا مورد رضايت ائمه اطهار عليهم السلام نمي باشد. متاسفانه همين مساله را در سالهاي اخير شاهد بوده ايم که پرچمداران "جشن تاج گذاري" با بزرگ نمودن اين جشن هيچ سخني از تبري از دشمنان اهل بيت عليهم السلام به ميان نمي آورند. به همين جهت، شيعيان بايد هوشيار باشند و نگذارند افرادي نام امام زمان عج را وسيله و ابزاري قرار دهند تا تبرّي را در ميان ايشان کمرنگ و بلکه حذف نمايند. و مطمئن باشيم که اگر چشمانمان را ببنديم و از کنار اينگونه فتنه ها بگذريم، روزي چشم باز خواهيم کرد و مي بينيم که هيچ اثري از برائت و تبري در ميان شيعيان باقي نمانده است.
ادامه مطلب
